Eén op de tien kinderen krijgt te maken met seksueel misbruik. In velerlei vormen: van incest tot aanranding door leeftijdgenoten. De kans is groot dat er op dit moment een leerling in jouw klas zit die hulp nodig heeft.

Toch wordt misbruik vaker gemist dan ontdekt – niet uit onverschilligheid, maar omdat niemand ons heeft geleerd hoe we het herkennen, benoemen en aanpakken. Maar dat verandert op maandag 7 december. Want op maandag 7 december organiseert OrthoHulp het bijzondere middagsymposium ‘Leerlingen en seksueel misbruik, herkennen en van betekenis zijn’ voor iedereen die werkt met kinderen en jongeren. Met topdeskundigen Dirk de Wachter, Iva Bicanic, Aafke Scharloo & Ard Nieuwenbroek als sprekers! Je bent er live bij of kijkt online mee.

Programma

13.00 uur- 13.45 uur

Seksueel misbruik van kinderen en jongeren: omvang, impact en eerste respons

Een basisinleiding

Prof. dr. Iva Bicanic, klinisch psycholoog, directeur Kennis­ontwikkeling van het Centrum Seksueel Geweld en hoofd van het Landelijk Psychotraumacentrum, schetst de actuele stand van kennis vanuit zowel onderzoek als praktijk. Zij laat zien hoe wetenschappelijke inzichten en dagelijkse ervaringen met slachtoffers elkaar aanvullen.

Zo komt seksueel misbruik van kinderen en jongeren vaker voor dan we denken en heeft ingrijpende gevolgen voor hun ontwikkeling en welzijn. Tegelijkertijd vertellen veel kinderen er niet over, of pas na lange tijd. En als ze het wél doen, blijkt de eerste reactie van een volwassene van grote invloed op wat er daarna gebeurt.

Zij gaat onder meer in op:

• hoe vaak seksueel misbruik voorkomt en in welke vormen
• wat de gevolgen kunnen zijn voor gedrag, ontwikkeling en functioneren
• welke reacties van volwassenen helpend zijn en welke juist niet
• waarom de eerste reactie op een onthulling zo’n groot verschil kan maken

Met oog voor de onderwijscontext vertaalt zij deze inzichten naar de vraag wat dit betekent voor professionals die signalen opvangen of het verhaal van een leerling in vertrouwen krijgen.

---

13.45 uur – 14.30 uur

Tussen twijfel en handelen

Wat doe je bij een ‘niet-pluis’ gevoel?

Drs. Aafke Scharloo, klinisch psycholoog en orthopedagoog laat in deze lezing zien hoe onderwijs­professionals kunnen handelen in situaties waarin signalen van seksueel misbruik niet eenduidig zijn.

Zij gaat in op: Je ziet gedrag dat je niet goed kunt plaatsen. Je voelt dat er iets niet klopt. Maar je weet het niet zeker – en juist dat maakt het lastig. Want wanneer is een vermoeden genoeg om in actie te komen?

• hoe je omgaat met twijfel en onzekerheid
• wanneer een ‘niet-pluis’ gevoel voldoende is om te handelen
• hoe je het gesprek aangaat met een leerling
• wat helpend is in je eerste reactie
• hoe je zorgvuldig en professioneel vervolgstappen zet

Met oog voor de complexiteit, maar zonder het handelen uit te stellen, biedt deze lezing concrete handvatten voor de dagelijkse praktijk. Want juist in de grijze gebieden wordt professioneel handelen gevraagd.

---

14.30 uur – 14.50 uur

Koffie/thee pauze

Korte pauze om even te ontspannen

---

14.50 uur – 15.35 uur

‘Ik ga mijn ouders dit niet vertellen!’

Over loyaliteit en geheimen

Drs. Ard Nieuwenbroek, sociaal pedagoog en contextueel therapeut neemt je mee in de complexe werkelijkheid achter dit soort uitspraken. Hij laat zien hoe seksueel grensoverschrijdend gedrag en geheimhouding niet op zichzelf staan, maar altijd verweven zijn met de context waarin een leerling opgroeit: gezin, school en sociale omgeving.

Wat betekent het als een leerling je in vertrouwen iets vertelt, maar er meteen bij zegt dat zijn of haar ouders dit niet mogen weten? Wat zegt dat over de positie van het kind, over loyaliteit, schaamte en veiligheid?

Wanneer een leerling jou in vertrouwen neemt, raakt dat direct aan vragen over verantwoordelijkheid, vertrouwen en grenzen. Wat betekent het om die vertrouwenspositie serieus te nemen, zonder de veiligheid van het kind uit het oog te verliezen? En hoe voorkom je dat je te snel handelt, of juist te lang wacht?

Aan de hand van herkenbare casuïstiek krijg je inzicht in:

• hoe loyaliteit en afhankelijkheid het gedrag van leerlingen beïnvloeden
• waarom geheimen zo hardnekkig kunnen zijn
• welke rol jij als professional hebt wanneer een leerling jou in vertrouwen neemt
• hoe je zorgvuldig handelt zonder het kind of het systeem uit het oog te verliezen

---

15.35 uur – 16.20 uur

De kracht van het gewone

Over nabijheid, kwetsbaarheid en wat echt helpt

Psychiater prof. dr. Dirk De Wachter neemt je mee in zijn kenmerkende visie op kwetsbaarheid, menselijkheid en zorg. Vanuit zijn jarenlange klinische ervaring en zijn reflecties op onze samenleving laat hij zien dat juist in een wereld die gericht is op oplossen en presteren, de waarde van het gewone gemakkelijk wordt onderschat.

In het werken met kinderen die seksueel misbruik hebben meegemaakt, ligt de nadruk vaak op specialistische hulp, interventies en protocollen. Maar wat betekent dit voor de rol van de onderwijsprofessional die het kind dagelijks ziet?

Juist in het alledaagse contact – in kleine, ogenschijnlijk eenvoudige momenten – kan het verschil worden gemaakt. Een betrouwbare volwassene, een voorspelbare omgeving en een relatie waarin een kind zich gezien voelt, vormen vaak de basis voor herstel.

Aan de hand van inzichten uit de psychiatrie en herkenbare voorbeelden gaat hij in op:

• het belang van aanwezigheid en betrouwbaarheid in het dagelijks contact
• hoe vertrouwen groeit door kleine, herhaalde ervaringen
• waarom niet alles ‘opgelost’ hoeft te worden om toch helpend te zijn
• de spanning tussen protocollen en menselijkheid in het onderwijs

Deze lezing nodigt uit tot reflectie op de eigen rol in school: niet als behandelaar, maar als betekenisvolle ander in het leven van een leerling.

Want, zoals De Wachter vaker benadrukt: het zijn niet altijd de grote oplossingen, maar juist de kleine, menselijke gebaren die ertoe doen.

---

16.20 uur- 16.30 uur

Uitreiking eerste exemplaar van het boek:

‘Leerlingen en seksueel misbruik, herkennen en van betekenis zijn’

---

16.30 uur

Drankje en knabbel

Nazit met een drankje en een knabbel

---

Wat levert dit symposium je op?

• Herkenning, en hoe je van betekenis kunt zijn voor leerlingen die te maken hebben of hebben gehad met seksueel misbruik
• Na afloop het kersverse boek ‘Leerlingen en seksueel misbruik, herkenning en hoe je van betekenis kunt zijn’ (Ard Nieuwenbroek en Judith Kimenai, uitgeverij ACCO)

Voor wie is dit symposium bedoeld?

• Intern-/ambulant begeleiders/ zorgcoördinatoren
• Leerlingbegeleiders
• Jeugdzorgwerkers
• Maatschappelijk werkers
• Leerkrachten basis-, voortgezet- en middelbaar beroepsonderwijs
• Mentoren

Jouw bijdrage

Jouw bijdrage bij live deelname is € 195,00. Dit is inclusief het nieuwe boek ‘Leerlingen en seksueel misbruik’, indien gewenst gesigneerd, koffie/thee en een knabbel en drankje na afloop.

Dit symposium is ook online te volgen. Het boek wordt de volgende dag naar je toegestuurd. De kosten voor online-deelname bedragen € 145,00 per deelnemer.

Er is plaats voor maximaal 125 live deelnemers.

Plaats en tijd

Aristo, Utrecht/Lunetten
maandag 7 december 2026
13.30 uur – 16.30 uur

Aanmeldformulier

 Maak gebruik van onze Early Bird-actie: meld je aan voor dit symposium vóór 1 augustus 2026 en ontvang automatisch 10% korting! Daarnaast is bij inschrijving van 5 deelnemers tegelijk de vijfde deelnemer gratis!